Wat maakt loterijen zo betoverend, vooral aan het eind van het jaar?

Waarom loterijen onweerstaanbaar zijn in december

Heb jij al een lot voor de PostcodeKanjer en/of Oudejaarstrekking van de Staatsloterij? Vast wel! En anders zullen de loterijen je in de aanloop naar hun trekkingen wel - via allerlei kanalen - verleiden om alsnog mee te doen. December is dé feestmaand, maar toch vooral voor de aanbieders zelf.  Waarom is dat? Wat maakt de loterijen juist aan het eind van het jaar zo onweerstaanbaar voor ons? We gingen op onderzoek uit.

Loterij: de kracht van illusie

De Postcode Loterij pakt uit met de PostcodeKanjer van € 54,7 miljoen! | Postcode Loterij 

‘Belasting voor de dommen’. Het is de vaakst gehoorde kritiek op de loterij. En daar zit volgens hoogleraar sociale psychologie Roos Vonk (Radboud Universiteit Nijmegen) wel wat in. “Je kunt beter al dat geld dat naar een loterij gaat op de bank zetten en na 10 jaar heb je een leuk bedrag”, stelt ze in het Algemeen Dagblad. Het winnen van een ‘leuk bedrag’ is namelijk bijna ondoenlijk.

Academische kansberekenaars zijn het daar roerend mee eens. Professor Ruud Koning van de Rijksuniversiteit Groningen berekende zo ooit voor Kassa dat je een kans van één op 240.000 hebt om de PostcodeKanjer van €54,7 miljoen te winnen, die je dan vrijwel zeker moet delen met buren die op dezelfde winnende postcode meespelen. Bij de Oudejaarstrekking is deze winkans nóg kleiner: één op 41,5 miljoen. Je lijkt dus vrijwel zeker te kunnen fluiten naar de jackpot van €30 miljoen belastingvrij.

Wat maakt loterijen zo onweerstaanbaar?

En toch doen we massaal mee. Waarom is dat? Simpel: we kijken niet als wiskundigen naar loterijen, maar als pure gevoelsbeesten. “Loterijen verkopen geen winkans. Ze verkopen de gedachte dat je je geen zorgen meer hoeft te maken over geld”, motiveert consumentenpsycholoog Patrick Wessels in gesprek met RTL Z.

Met andere woorden: loterijen laten dromen en de keuze om mee te doen is verre van rationeel. “Je koopt een illusie. Je kunt een paar dagen dagdromen over al die miljoenen die je anders nooit zult hebben”, voegt Vonk toe. Het is daarom dat er een tijdje zit tussen het kopen van het lot en de trekking zelf. Daarmee geven loterijen je de kans om te blijven dromen. “Het is als de vakantievoorpret die vaak leuker is dan de vakantie zelf. Mensen worden gelukkiger van beleving dan van dingen. Als je een lot koopt, koop je een beleving, de voorpret."

Pret, angst en een goed gevoel

Naast pret is ook angst voor velen een stimulans om - ondanks de geringe winkansen - een lot te kopen voor de Postcode Loterij dan wel Staatsloterij. Wat als bijvoorbeeld een van je buren wél de prijs wint en je zelf met lege handen achterblijft. Je had immers mee kunnen doen en dus kunnen winnen. De angst om een miljoenenprijs mis te lopen, hoe klein dan ook, is voldoende om ons te triggeren in actie te schieten.

Bovendien spelen alle loterijen, volgens Koning, in op ‘het gevoel van goed doen’. “Het is zeker slim, want je kan je eigen hebberigheid goed praten door te stellen dat er ook geld naar het goede doel gaat.” Zo spek je via de Nederlandse Loterij de staatskas maar sponsor je tegelijkertijd de samenleving én de Nederlandse sport. De Postcode Loterij legt dan weer geld opzij voor een heel pakket aan goede doelen.

Waarom betoveren loterijen toch vooral in december?

Staatsloterij Oudejaarstrekking - Frekkel 

Daarmee kennen we de algemene aantrekkingskracht van de Nederlandse loterijen maar weten we nog altijd niet waarom ze extra betoverend zijn aan het eind van het jaar. Dus terug naar de vraag waarmee dit artikel begon: waarom zijn loterijen vooral in december zo onweerstaanbaar?

Simpel: loterijen verkopen het ultieme geluk. “Ze zijn er goed in geslaagd een lot onderdeel te laten zijn van het geluksgevoel rondom kerst en oud en nieuw”, stelt hoogleraar consumentenpsychologie Ad Pruyn tegenover RTL Nieuws. De Oudejaarstrekking is zelfs meer geworden: traditie. Champagne, vuurwerk, oliebollen en een lot in de hand; dat is alles wat de Nederlander met oud en nieuw wil.

Onderdeel van Nederlandse traditie

“Een oudejaarslot is traditie geworden. De campagnes hoeven er alleen maar op te wijzen dat de trekking er weer aan komt, het gevoel is er al”, voegt Pruyn toe. Ook de PostcodeKanjer is hard op weg een plaats te versieren in ons collectieve geheugen, als onderdeel van deze traditie.  En anders zorgen de gewiekste marketingcampagnes van de loterijen daar wel voor.

In december, de ‘gezelligste tijd van het jaar’, halen aanbieders namelijk alles uit de kast om klanten het geluksgevoel aan te praten en te motiveren een of meerdere loten te scoren. Dat gaat vaak gepaard met uitgebreide marketingcampagnes. Gepersonaliseerde brieven, e-mails, filmpjes op social media, spotjes op de radio en ‘gezellige’ reclames op tv: alles wordt gebruikt om jou te verleiden in de slotfase van het jaar je dromen na te jagen.

Conclusie

Concluderend kunnen we stellen dat het vooral de context is die de Oudejaarstrekking van de Staatsloterij en PostcodeKanjer jaar na jaar zo aantrekkelijk maakt. De sleutel van het succes zit hem niet zozeer in de globale verleidingen van loterijen an sich (dromen, voorpret en angst om wat mis te lopen), maar eerder het gevoel dat ze oproepen. De trekkingen zijn onderdeel geworden van het - door aanbieders gefabriceerde - geluksgevoel rondom de feestdagen. En dat is ook waarom jij dit jaar weer zult meedoen. Of heb je toevallig al een of meerdere loten in de knip?


onlinecasinogids.com